Wie het AD dagelijks leest, zal niet verrast zijn. De oplage van het AD zit in de lift. Dinsdag 28 september zal bekend worden dat het AD in het tweede kwartaal van 2010 per dag ruim 11.000 exemplaren méér heeft verkocht. En ook het derde kwartaal zet die stijgende lijn voort. Een schril contrast met de andere kranten.

De Belgische eigenaren hebben ingegrepen en dat is te zien in de krant. Een kleinere redactie produceert betere artikelen. Het beleid van voorganger Jan Bonjer en diens adviseurs is losgelaten. De krant lijkt in veel opzichten op een ouderwetse krant, maar is razendmodern. Het nieuwsgevoel spat van de pagina’s af, evenals het plezier.

NRC Next
Het AD heeft een volkomen andere doelgroep dan NRC Next. Dat is de krant waar de multigetalenteerde filosooof Rob Wijnberg sinds kort aan het roer staat. Een naar verluidt hyperintelligent, sympathieke redactieleider die het weldenkend deel van de natie moet aanspreken. Hij is zoekende, zo blijkt uit het interview met Vrij Nederland van deze week. De krant moet het niet hebben van nieuws noch van ‘ouderwetse’ journalistieke genres. Wijnberg is de man, zegt hij, van de verrassing. Van de inspiratie.

Niet van het journalistieke ambacht.

Ik vraag me openlijk af – en ik stuur graag een kist wijn als het gunstiger uitpakt – hoe lang Wijnberg van de aandeelhouders de ruimte krijgt. NRC Next zou moeten kunnen doorgroeien naar 100.000 lezers. Per dag. Dat gaat niet lukken. Niet met Wijnberg, vrees ik. Zijn gebrek aan inlevingsvermogen in zijn doelgroep zal hem opbreken. Niet dat ik het hem gun. Of de NRC Next-redactie. Sterker, het zou fantastisch zijn als er een betaalde krant met een hoog Nederland Kennisland-gehalte en een bijbehorende D66-clubblad-signatuur zou gaan groeien. Maar dat lukt niet. Waarom niet? Omdat er veel te weinig mensen zijn die én hoogopgeleid én oprecht geïnteresseerd in de verrassende invalshoeken van Wijnberg c.s zijn.

Overschatting lezers
De doorsnee jonge, hoogopgeleide D66-stemmer uit de Randstad heeft simpelweg bij lange na niet de interesse in alle door Wijnberg aangereikte invalshoeken. Het moeilijker maken van NRC Next is hét recept voor een snel wegzakken van de oplage. Overschatting van kijkers en lezers is een wijdverbreid probleem bij wat men liefkozend de Barlaeus-Jugend noemt. Lekker filosoferen en dan raar opkijken als er niemand meer luistert. Lees het VN-interview en houd vol. Niet afhaken. Probeer je het gedachtengoed eigen te maken van de voorman van NRC Next. Het lukt niet. Het is wartaal van een sympathieke vrijdenker. Niet van een hoofdredacteur met een missie.

Bas Haring, een andere (inmiddels iets oudere) filosoof, heeft meermalen het podium gekregen van tv-zenders om de kijker te prikkelen. Maar er was geen kijker voorhanden die het langer dan een paar minuten uithield met Bas. Maakt dat Haring nutteloos?
Nee, niet bij de publieke omroep.
Maar Wijnberg werkt niet bij de publieke omroep. Hij werkt voor een uitgever die geld moet verdienen.

Nee, dan de Belgen. Die kijken eens goed naar hun lezer. En stemmen de inhoud van het AD vervolgens af op de leef- en interessewereld van die lezer.

En voilá: een hogere oplage.


Aart Lensink