Mijn vorige bijdrage leidde tot een kleine discussie. Over een iets ander onderwerp dan ik wilde aankaarten, maar evengoed interessant. In een reactie die ik per e-mail ontving wordt gesteld: “Ik vind dat de overheid sowieso eisen moet kunnen stellen aan kranten die subsidie ontvangen. (…) Kranten die kiezen voor het zuiver commerciële pad, komen (…) niet in aanmerking voor subsidie.”

Kent iemand kranten zonder commerciële doeleinden? Kun iemand mij drie, nou vooruit, twee, nou vooruit: één voorbeeld noemen van een krant in de afgelopen tien, nou vooruit, twintig, nou vooruit: honderd jaar die niet als doel had om aan het eind van de rit geld over te houden? Die geen geld vroeg aan adverteerders?
En wat is de definitie van ‘zuiver commercieel’. Als ik elke 5e adverteerder korting geef, ben ik dan iets minder commercieel en kom ik daarmee in aanmerking voor de 'onafhankelijke-journalistiek-subsidie'? Of: als ik in mijn missie een fraaie volzin opneem over vrije journalistiek, krijg ik dan van een diep ontroerde schatkistbewaarder een free ride door de schatkist?

Ergo: dit wordt een ont-zet-tend gedoe.

Bovendien gaat het voorbij aan de moraal van het verhaal: vrije nieuwsgaring. Díe moet gegarandeerd zijn. Niet de vorm waarin die verschijnt. Het enige dat de overheid moet doen, is kaders stellen en bewaken waarin vrije nieuwsgaring verzekerd is. Dat doe je niet met subsidiepotjes, dat doe je niet met verplichte samenwerkingen tussen publieke en private nieuwspartijen. Het is lachwekkend dat dezelfde overheid die cartoonisten uit hun bed licht, een pleidooi houdt voor het behoud van de onafhankelijke krant.

De enige reden dat het hier over kranten gaat is dat het gros van onze beleidsmakers denkt dat de wereld uit kranten bestaat. En dat ze denken dat kranten de wijsheid in pacht hebben. Op basis van wat? Op basis van – zomaar een voorbeeld – het besluit van de wetenschapsredacties van NRC en Volkskrant om geen ruimte meer te geven aan opiniestukken die tegen de heersende klimaatopvatting van de wetenschapsredactie indruisen?
Ja, laten we inderdaad ons best doen deze mensen aan het werk te houden…

Dan nog iets. Blijkbaar wordt commercieel hier verward met plat vermaak voor een zo groot mogelijke groep mensen. Volgens mij is iets commercieel als een groep zenders en ontvangers tot relevante informatie-uitwisseling uitkomen en iemand daar geld mee kan verdienen. Business Class trekt een fractie van het aantal kijkers van Popstars, maar is commercieel zeer succesvol. En blijkbaar voor de bewuste doelgroep relevant. Tegelijkertijd: zijn Spuiten & Slikken of Op de bon of Boer zoekt vrouw of De Rijdende Rechter nou onderdeel van dat relevante, pluriforme en kwalitatieve aanbod dat we moeten garanderen met belastinggeld?

Just asking.

Coen Huibers